We hebben in Nederland een aantal prachtige kastelen en daar moeten we zuinig op zijn. Sommige van die kastelen zijn ook te bezoeken en te bewonderen. Neem nu Kasteel de Haar! Ik heb denk ik nog nooit eerder zo’n prachtig kasteel gezien. Maar oud is het niet. Juist de oudere kastelen hebben interessante en soms zelfs duistere verhalen te vertellen. In deze top 5 neem ik je mee naar Nederlandse kastelen met een tragisch, luguber of griezelig verleden.
Kasteel Waardenburg
Dit Gelderse kasteel werd gebouwd in 1265 door een ridder genaamd Rudolf de Cock. Het kasteel was eerst geheel gemaakt van hout en later herbouwd in steen. Waardenburg is een echt verdedigingskasteel en werd door de eeuwen heen meermalen aangevallen en beschadigd. In 1574 werd het kasteel zelfs door de troepen van Willem van Oranje gesloopt en weer herbouwd in 1627. Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte het zodanig beschadigd dat het onbewoonbaar werd verklaard. Inmiddels is het kasteel gerestaureerd en wordt het vooral zakelijk gebruikt. Tijdens Open Monumentendag is het kasteel wél te bezoeken.
Faustlegende
Kasteel Waardenburg staat bekend om een griezelig volksverhaal. Dokter Faust was een rondreizende chirurgijn die, volgens de legende, zijn introk nam in Kasteel Waardenburg. In het kasteel wilde Faust de Steen der Wijzen maken voor onsterfelijkheid en dode dingen weer tot leven wekken. Omdat al zijn pogingen mislukten, riep hij de hulp in van Beëlzebub, de duivel. Faust kreeg inderdaad hulp van een deftige heer genaamd Joost die hem 7 jaar lang zou dienen. Na die 7 jaar zou zijn ziel echter tot de man behoren. Hij tekent een contract in bloed om zijn lot te bezegelen. De 7 jaren verstrijken, maar Faust wil het contract verbreken. Joost wordt woest en trekt Faust dwars door het traliewerk van het kasteel heen en neemt hem mee naar de hel. Volgens de legende zit de bloedvlek die Faust hierbij achterliet nog altijd op de muur en is het onmogelijk die weg te poetsen.
Kasteel Muiderslot
Het middeleeuwse Kasteel Muiderslot werd gebouwd in 1285 en is sinds 1878 een Rijksmuseum. Het kasteel werd tussen 1610 en 1647 bewoond door P.C. Hooft omdat hij naast dichter, schrijver en historicus drost van Muiden was. Een drost heeft taken als handhaving van de openbare orde, wetgeving, rechtspraak en verdediging. De zogenaamde waterburcht fungeerde in de middeleeuwen als verdedigingsslot en had een eigen gevangenis. De kerker is nog altijd intact en te bezoeken. Verder was er een “vergeetkelder” een oubliette waarin mensen gevangen werden gezet en aan hun lot werden overgelaten om te verhongeren. Marteling was een vast onderdeel van ondervragingen en dat het dus spookt in het kasteel is niet vreemd.
De moord op Floris V
Een andere bekende bewoner van het Muiderslot was Graaf Floris V. Hij werd tijdens een jachtpartij in 1296 door zijn eigen edelen gevangengezet in zijn kasteel. Omdat de graaf geliefd was bij het gewone volk brak er een opstand uit. Na 5 dagen vluchtten de edelen daarom met Floris naar Utrecht. Floris probeerde hierbij de ontsnappen, maar die poging mislukte omdat zijn paard uitgleed in het water. Een van de edelen, Gerard van Velsen, stak hem hierop dood met zijn zwaard. De edelen werden opgepakt en berecht. Hun afgeslagen hoofden hingen maandenlang op staken bij het kasteel.
De spoken van Kasteel Muiderslot
Nu was er een hardnekkig gerucht wat het motief van de moord door Gerard van Velsen zou verklaren. Floris V zou een familielid van Gerard van Velsen – Machteld van Velsen – hebben aangerand. Machteld van Velsen spookt nog altijd rond in één van de kasteelkamers. Daarnaast spookt er een lachende Engelsman door de gangen van het kasteel. Misschien werd hij wel krankzinnig in de vergeetkelder?
Kasteel Hoensbroek
Het oudste deel van het Limburgse Kasteel Hoensbroek werd gebouwd rond 1360. In de eeuwen die volgden werden er nog andere delen bijgebouwd. Nog altijd is Hoensbroek een van de mooiste en bestbewaarde kastelen van ons land. Tegenwoordig is het een museum waarin veel activiteiten (vooral voor kinderen) worden georganiseerd. Ook hier werden mensen gevangengezet in afwachting van hun straf. Onderin de middeleeuwse toren ligt de originele kerker van het gebouw. Het smalle raam bevindt zich vlak boven de slotgracht waardoor de kerker tijdens hevige regenval standaard blank stond. Het was er ook altijd vochtig en als gevangene had je ook nog eens weinig bewegingsruimte omdat je aan een zware balk vastgeketend zat.
De Blauwe Dame
Maar je hoeft in de kerker niet per se bang te zijn voor spoken. Het spook van Kasteel Hoensbroek, de Blauwe Dame, spookt namelijk gewoon door de meer moderne vertrekken van het kasteel. Haar naam was Anna Catharina en ze was de Rijksgravin van Schönborn. In 1720 trouwde ze met markies Frans Arnold van Hoensbroek. Het stel kreeg samen 24 kinderen, maar van die kinderen hebben 6 van die kinderen nooit de volwassen leeftijd gehaald. Volgens de legende werden de kinderen die bij de geboorte overleden ingemetseld in de muren van het kasteel. Anna Catharina wist niet precies waar en dat is de reden waarom zij ieder jaar op 5 november (haar sterfdag) rondspookt in het kasteel op zoek naar haar overleden baby’s. Het spookverhaal is zo verweven met het kasteel dat zelfs het kasteelcafé “De Blauwe Dame” is genoemd.
Kasteel Doorwerth
Waterburcht Kasteel Doorwerth werd voor het eerst genoemd in 1260 en kent een turbulent verleden. Het jaar 1260 was namelijk het jaar waarin het kasteel in brand werd gestoken door de heer van Vianen. De brand was waarschijnlijk een straf omdat burchtheer Berend van Dorenweerd absurd hoge tollen in rekening bracht. In 1280 werd het kasteel weer herbouwd, maar werd door de eeuwen heen vaker belegerd en raakte tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd. Kasteel Doorwerth werd onder andere gebruikt als gevangenis. In de zuidvleugel van het kasteel bevindt zich nog cel intacte originele cel compleet met spijkerplafond. Of dit afschrikwekkende mechanisme daadwerkelijk werd gebruikt tijdens ondervragingen of als strafmaatregel is onbekend.
Het spookt in Kasteel Doorwerth
Volgens de overlevering spookt het op Kasteel Doorwerth. In de jachtzaal in de noordvleugel zou een jong meisje of een jonge vrouw rondspoken. Het meisje was voor straf opgesloten in het kasteel en verhongerde. Sommigen beweren dat de geest Everelda de Schone was die door een list van haar jaloerse zus Machtild deze afschuwelijke straf kreeg. Het team van het Engelse paranormale programma The Most Haunted reisde in 2004 af naar het Gelderse kasteel en wist daar een witte schim vast te leggen op camera. Op het moment dat de geest werd waargenomen daalde de temperatuur aanzienlijk in de ruimte. Everelda zelf ontmoeten? Dat kan want Kasteel Doorwerth is open voor het publiek.
Slot Loevestein
Tot slot gaan we nog even naar Poederoijen waar we slot Loevestein tegenkomen. Dit robuuste kasteel werd gebouwd in 1358 door ridder Dirc Loef van Horne. Slot Loevestein is eigenlijk een fort dat onderdeel uitmaakt van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het heeft zelfs lange tijd de functie van staatsgevangenis gehad. De bekendste gevangene is Hugo de Groot die op 22 maart 1621 uit het kasteel wist te ontsnappen in een boekenkist. Je zou zeggen dat er heel wat bloed heeft gevloeid op het terrein van het kasteel vanwege alle terechtstellingen. Dat is niet zo: er werd slechts één man onthoofd op het terrein en dat was Herman de Ruyter.
Martelaar uit naam van de Republiek
Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog werd het kasteel ingenomen door de Spanjaarden. Ossenkoper Herman de Ruyter uit Den Bosch bedacht in 1570 een list om het slot weer te heroveren. Hij was een groot aanhanger van Willem van Oranje en begaf zich met een aantal anderen verkleed als monnik naar het kasteel. Eenmaal binnen haalden ze wapens onder hun mantels tevoorschijn en een gevecht barstte los. Waarschijnlijk sneuvelde Herman al tijdens deze gevechten, maar om een punt te maken hakten de Spanjaarden zijn hoofd eraf. Het hoofd werd ter afschrikking bij de poort van het kasteel gezet.
Dol op duistere verhalen en wandel je graag? Doe dan een van de duistere stadswandelingen en dompel jezelf onder in de vaak wrede geschiedenis van ons land.